Gemcitabine

Gemcitabine

نام تجاری: Gemzar ®

نوع دارو:جمسیتابین یک داروی ضد سرطان (“ضدسرطانو یاسیتوتوکسیک“) و شیمی درمانی است. جمسیتابین به عنوان یک antimetabolite طبقه بندی شده است. (برای جزئیات بیشتر، بخشچگونه نسخه جمسیتابین کار میکندرا نگاه کنید).

کاربردهای جمسیتابین:

  • سرطان پانکراس
  • سرطان ریه سلول غیر کوچک
  • سرطان مثانه
  • سارکوم بافت نرم
  • سرطان پستان متاستاتیک
  • سرطان تخمدان

توجه داشته باشید: یک دارو برای استفاده  خاص تایید شده است ، ممکن است پزشک از داروی مشابه برای مشکلات دیگری که ممکن است برای آنها نیز مفید باشند استفاده کند.

چگونه جمسیتابین تجویز میشود:

  • جمسیتابین معمولا با تزریق به داخل ورید داده میشود (داخل وریدی، IV).
  • هیچ شکلی از قرص جمسیتابین وجود ندارد.
  •  مقدار جمسیتابین دریافتی شما بستگی به عوامل بسیاری، از جمله قد و وزن، سلامت عمومی و یا دیگر مشکلات سلامتی، و اینکه چگونه بدن شما به آن پاسخ می دهد، دارد. دکتر شما دوز و برنامه دارو را تعیین می کند.

اثرات جانبی جمسیتابین:

نکات مهمی را در مورد عوارض جانبی جمسیتابین به یاد داشته باشید:

  • اکثر مردم تمام عوارض ذکر شده را تجربه نمی کنند.
  • عوارض جانبی اغلب از نظر شروع و طول مدت آنها قابل پیش بینی هستند.
  • عوارض جانبی تقریبا همیشه برگشت پذیربوده و پس از درمان کامل از بین خواهند رفت.
  • گزینه های بسیاری برای کمک به حداقل رساندن و یا جلوگیری از عوارض جانبی وجود دارد.
  • هیچ ارتباطی بین حضور و یا شدت عوارض جانبی و اثر بخشی جمسیتابین وجود ندارد.

عوارض جانبی مشترک (در بیشتر از ۳۰٪ رخ میدهد) برای بیمارانی که جمسیتابین مصرف میکنند:

  • علائم آنفولانزا مانند (درد عضلانی، تب، سردرد، لرز، خستگی)
  • تب (بین ۶/۱۲ ساعت از دوز اول)
  • خستگی
  • تهوع (خفیف)
  • استفراغ
  • کاهش اشتها
  • بثورات پوست
  • کاهش تعداد سلول های خون. سلول های سفید و قرمز و پلاکت خون ممکن است به طور موقت کاهش یابد. این مورد می تواند شما را در معرض خطر عفونت، کم خونی و / یا خونریزی قرار دهد.

ندیر: به این معنی که، در زمان بین سیکل های  شیمی درمانی که در آن شما تجربه کاهش تعداد گلبول های خون را دارید.

شروع: هیچ اشاره ایی نشده است , ندیر: ۱۰-۱۴ روز , بهبودی: ۲۱ روز

  • افزایش موقت آنزیم های کبدی
  • وجود خون یا پروتئین در ادرار

عوارض جانبی غیر معمول برای بیمارانی که جمسیتابین دریافت میکنند(در ۱۰-۲۹٪ رخ میدهد):

  • اسهال
  • ضعف
  • ریزش مو
  • زخم های دهان
  • اختلالات خواب
  • تنگی نفس (به بخش مشکلات ریه مراجعه کنید)

عوارض جانبی که بسیار نادر است( در کمتر از ۱۰ درصد از بیماران رخ می دهد ) در اینجا ذکر نشده است. اما شما همیشه باید به پزشک خود وجود هر گونه علائم غیر معمول را اطلاع دهید.

چه وقت با دکتر خود یا ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی تماس بگیرید:

با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود بلافاصله، روز یا شب، درصورت وجود هر یک از علائم زیر تماس بگیرید:

  • تب ۱۰۰٫۴ (F (38 (C) و یا بالاتر، و یا لرز (نشانه های احتمالی عفونت).

علائم زیر نیاز به توجه پزشکی دارد، اما اضطراری نیست. با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود ظرف ۲۴ ساعت در صورت وجود هر یک از موارد زیر تماس بگیرید:

  • تهوع (تداخل با توانایی در خوردن غذا و عدم تسکین با داروی تجویزشده)
  • استفراغ (استفراغ بیش از ۴-۵ بار در یک دوره ۲۴ ساعته)
  • خستگی شدید (قادر به امر مراقبت از خود نباشد)
  • اسهال (بیش از ۴-۶ باردر یک دوره ۲۴ ساعته)
  • خونریزی غیر معمول و یا کبودی
  • سیاه یا قیری مدفوع، و یا خون در مدفوع یا ادرار

همیشه به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود در صورت وجود هر گونه علائم غیر معمول اطلاع دهید.

هشدارهایی برای جمسیتابین:

  • قبل از شروع درمان جمسیتابین ، مطمئن شوید که به دکتر خود در مورد داروهای دیگری که مصرف می کنید (از جمله نسخه دار،داروهای بدون نسخه، ویتامین ها، داروهای گیاهی، و غیره) بگویید، آسپیرین ومحصولات حاوی آسپیرین مصرف نکنید مگر اینکه دکتر شما به طور خاص این اجازه را داده باشد.
  • هر نوع ایمن سازی یا واکسیناسیون را بدون تایید دکتر خود در حالی که جمسیتابین مصرف  میکنید را دریافت نکنید.
  • به مراقب بهداشتی خود در صورتی که باردار هستید و یا ممکن است قبل از شروع این درمان باردار شده باشید اطلاع رسانی کنید. بارداری در رده بندی D (جمسیتابین ممکن است برای زنان باردار و یا زنانی که میخواهند باردار شوند خطرناک باشد و باید از خطر بالقوه برای جنین آگاه شوند).
  • برای هر دو مردان و زنان: در حالی که جمسیتابین مصرف میکنید تصور داشتن کودک را نکنید (باردار شدن). روش های جلوگیری از بارداری، مانند کاندوم، توصیه می شود. با دکتر خود در مورد یک بارداری با خیال راحت یا تصور یک کودک پس از درمان بحث و گفتگو کنید.
  • در حالی که جمسیتابین مصرف میکنید کودک خود را با شیر مادر تغذیه نکنید.

نکات مراقبت از خود هنگام مصرف جمسیتابین:

برای علایم شبه آنفولانزا، گرم نگه داشتن با پتو و نوشیدن مقدار زیادی مایعات توصیه میشود.

  • در هر ۲۴ ساعت دو تا سه لیتر از هر مایع بنوشید، مگر اینکه پزشک شما دستوری غیر از این داده باشد.
  • شما ممکن است در خطر ابتلا به عفونت باشید بنابراین سعی کنید از افراد مبتلا به سرماخوردگی دوری کنید. تب و یا هر نشانه های دیگری از عفونت را فورا به پزشک خود اطلاع دهید.
  • دست های خود را اغلب بشویید.
  • برای کمک به درمان / جلوگیری از زخم دهان، استفاده از مسواک نرم، و شستشو سه بار در روز با ۱/۲ قاشق چای خوری جوش شیرین و / یا ۱/۲ قاشق چای خوری نمک مخلوط با ۸ اونس آب توصیه میشود.
  • استفاده از تیغ  برقی و مسواک نرم برای به حداقل رساندن خونریزی.
  • اجتناب از ورزش های و یا فعالیت هایی که می تواند باعث جراحت شود.
  • برای کاهش تهوع، ازداروهای ضد تهوع که توسط دکتر شما تجویز شده است، استفاده نمایید و خوردن وعده های غذایی مکرر کوچک توصیه میشود.
  • اجتناب از قرار گرفتن در معرض نور خورشید.از کرم ضد آفتاب با  SPF 15 (یا بالاتر) استفاده نمایید و  لباس های محافظ بپوشید.
  • به طور کلی، نوشیدن مشروبات الکلی باید به حداقل برسد و یا به طور کامل اجتناب شود. در این مورد با دکتر خود صحبت کنید.

ممکن است احساس خواب آلودگی یا سرگیجه داشته باشید. از رانندگی و یا انجام دادن کارهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند اجتناب کنید تا پاسخ بدن شما به جمسیتابین شناخته شود.

  • به مقدار کافی استراحت کنید.
  • حفظ تغذیه خوب.
  • اگر تجربه علائم یا عوارض جانبی را داشتید، لازم است تا در مورد آنها با تیم مراقبت های بهداشتی بحث نمایید. آنها می توانند داروها ی دیگری  تجویز کنند / یا پیشنهادات دیگری ارائه دهند که در مدیریت این گونه مسائل موثر است.

نظارت و تست در حالی که جمسیتابین مصرف میکنید:

شما به طور منظم توسط پزشک خود در حالی که جمسیتابین مصرف میکنید چک خواهید شد و این چک برای نظارت بر عوارض جانبی دارو و بررسی پاسخ بدن شما به درمان خواهد بود. تست دوره ای خون برای نظارت بر شمارش کامل تعدا گلبول های خون (CBC) انجام میشود و همچنین بررسی عملکرد سایر ارگان ها (مانند کلیه ها و کبد) نیز توسط دکتر شما دستور داده خواهد شد.

چگونه نسخه جمسیتابین کار میکند:

تومورهای سرطانی توسط تقسیم سلولی، که دیگر کنترل آن در بافت طبیعی نیست مشخص می شود. سلول های “عادی” زمانی که با سلول مشابه تماس پیدا کنند دیگر تقسیم نمیشوند، که این مکانیسم به عنوان بازدارنده (مهار تماس ) شناخته شده است. سلولهای سرطانی این توانایی را از دست می دهند. سلول های سرطانی دیگر کنترل عادی و توازن را در جایی که محدودیت تقسیم سلولی هست ندارند. فرایند تقسیم سلولی، در سلول های طبیعی یا سرطانی از طریق چرخه سلولی است .چرخه سلولی از فاز خوابیده به فاز روینده فعال، و سپس به میتوز (تقسیم) میرود.

توانایی شیمی درمانی برای کشتن سلول های سرطانی بستگی به توانایی خود مبنی بر توقف تقسیم سلولی دارد. معمولا، داروها توسط آسیب رساندن به RNA یا DNA عمل میکنند که می گوید سلول چگونه هنگام تقسیم خودش را کپی کند. اگر سلولها قادر به تقسیم نباشند، آنها می میرند.در تسریع تقسیم سلول ها ، بیشتر احتمال دارد که شیمی درمانی سلولهای تومور را از بین ببرد. آنها همچنین خودکشی سلولی (مرگ برنامه ریزی شده یا آپوپتوز) را القا میکنند.

داروهای شیمی درمانی که برسلول های درحال تقسیم اثر میگذارد چرخه خاص سلول نامیده می شود. داروهای شیمی درمانی که بر سلول های در حال استراحت اثر میگذارد چرخه غیر اختصاصی سلول نامیده می شود.برنامه ریزی شیمی درمانی بر اساس نوع سلول، میزانی که آنها تقسیم میشوند، و زمانی که در آن دارو به احتمال زیاد موثر بوده است، میباشد. به همین دلیل است که شیمی درمانی معمولا در چرخه ( دوره ) داده شده است.

شیمی درمانی بیشتر در کشتن سلول هایی که به سرعت در حال تقسیم شدن هستند موثر است. متاسفانه، شیمی درمانی تفاوت بین سلول های سرطانی و سلول های طبیعی را نمی داند. سلول های “عادی” دوباره رشد خواهند کرد و سالم میشوند، اما در طول این مدت، عوارض جانبی رخ می دهد. سلول های “عادی” که معمولا با شیمی درمانی تحت تاثیر قرار میگیرند سلول های خون، سلول ها ی دهان، معده و روده، و فولیکول های مو هستند، در نتیجه کاهش تعداد سلول های خون ، زخم دهان، حالت تهوع، اسهال، و / یا ریزش مو اتفاق می افتد. داروهای مختلف ممکن است قسمت های مختلف بدن را تحت تاثیر قراردهد.

جمسیتابین متعلق به رده ایی از شیمی درمانی به نام Antimetabolites است. Antimetabolites بسیار شبیه به مواد طبیعی در داخل سلول می باشد. هنگامی که سلول های این مواد با متابولیسم سلولی ترکیب میشوند، دیگر قادر به تقسیم نمی باشند. Antimetabolites چرخه سلول خاص هستند. آنها به سلول در مراحل بسیار خاص از چرخه حمله میکنند. Antimetabolites مطابق با ماهیت تداخلی شان طبقه بندی میشوند.

Folic acid antagonist:  Methotrexate

Pyrimidine antagonist:  ۵-Fluorouracil, Foxuridine, Cytarabine, Capecitabine, and Gemcitabine

Purine antagonist:  ۶-Mercaptopurine and 6-Thioguanine

Adenosine deaminase inhibitor:  Cladribine, Fludarabine and Pentostatin

توجه: اکیدا به شما توصیه میکنیم با مراقب بهداشتی خود در مورد وضعیت پزشکی خاص خود و درمان آن صحبت نمایید. اطلاعاتی که در این وب سایت است میتواند مفید باشد و آموزشی است، اما یک جایگزین برای توصیه های پزشکی نیست.

 

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دکتر محمود سامعی می باشد.© 2019

Back to top